Startpagina >> Belangenbehartiging >> Concentratie medisch-specialistische zorg

Concentratie medisch-specialistische zorg

Het is aan de orde van de dag: ziekenhuizen concentreren bepaalde vormen van zorg, sluiten afdelingen en stoten zorgtaken af; anderen specialiseren zich. Deze herverkaveling van de curatieve zorg is één van de speerpunten van het kabinetsbeleid in de slag om kostenbeheersing in de zorg en onderdeel van de ingevoerde marktwerking in de zorg. Het huidige contracteerbeleid van de zorgverzekeraars bevordert concentratie van medisch-specialistische zorg. Per ingang van 2012 zal dit nog verder toenemen.

Wat vindt het LSR?

Het LSR maakt zich over de huidige ontwikkelingen ernstige zorgen. Ziek worden kan iedereen overkomen. Zorg is daarom een publieke taak die maatschappelijk beschikbaar moet zijn. Die zorg moet van hoge kwaliteit zijn, afgestemd op de behoeften van de cliënt, in de buurt van de cliënt; altijd, overal, en voor iedereen. Dat geldt voor zowel hoogwaardige zorg zoals cardiologie, gynaecologie en spoedeisende hulp als voor reguliere zorg. Concentratie bedreigt het aanbod, met name op regionaal niveau. De kwaliteit van de zorg komt onder druk te staan. Uiteindelijk kan concentratie ertoe leiden dat het de positie van een ziekenhuis en een belangrijk principe van de zorg ondermijnt.

Specialisatie op zich is niet nieuw; kankercentra, hartcentra, een brandwondencentrum bestaan al langer. Minimale volumenormen zijn nodig om veilige zorg van hoge kwaliteit te bieden. Maar dit kan ook op een andere manier tot stand komen, zonder dat het leidt tot verschraling van zorg in de buurt en kennisverlies uit de ziekenhuizen. Het LSR merkt dat veldpartijen zoals de zorgverzekeraars en de overheid, in deze discussie het standpunt aanhangen dat concentratie van zorg verhoging van kwaliteit van zorg betekent. Door een positief label (namelijk verhoging van kwaliteit) te hangen aan maatregelen die worden ingegeven door kostenbeheersing, vertroebelt de discussie.

Vanuit de politiek wordt aangegeven dat het niet meer haalbaar is alle ziekenhuizen toe te rusten volgens de hoogste kwaliteitseisen en de laatste medisch-technische mogelijkheden. Publieke financiering van ziekehuiszorg lijdt tot inefficiëntie, zo luidt de conclusie. Dat is maar zeer de vraag, vindt het LSR. Dat zorg doelmatig moet zijn en dat voor verspilling en overbodige behandeling moet worden gewaakt is vanzelfsprekend. Hoge kosten zijn echter niet inherent aan een publieke voorziening en marktgedreven concentratie van medisch-specialistische zorg niet per se de oplossing om ze te beheersen. Nog los van of het werkelijk de beoogde kostenbeheersing gaat opleveren zitten er belangrijke schaduwzijden aan deze oplossing.

Het LSR pleit dan ook voor onderzoek naar andere mogelijkheden van kostenefficiëntie en organisatie van de curatieve zorg. Naar zorg waar niet de onderlinge concurrentie wordt bevorderd maar het uitrollen van expertise onderling, kennisdeling en goede transmurale multidisciplinaire samenwerking.

Wat doet het LSR?

Om dit standpunt uit te dragen heeft het LSR gesprekken met beleidsmakers bij VWS. We zorgen er ook voor dat we ons standpunt afstemmen en uitdragen aan o.a de NPCF, de NvZ en zorgverzekeraars. Dit lobbyen gebeurt voornamelijk via directe informele contacten. Als het thema vervolgens geagendeerd staat voor een algemeen overleg in de Tweede Kamer dan sturen wij daarover een formele reactie aan de vaste Kamercommissie VWS.

--------------------------------------------------------------------------------------

Mening cliëntenraden | vragenlijst

De komende tijd zal dit thema voor het LSR een centrale plaats in de belangenbehartiging voor de curatieve sector naar beleidsmakers en de politiek krijgen. Het LSR wil uw opvatting en ervaring als cliëntenraad in kaart brengen en die met meer kracht inbrengen in de discussie en lobby. Met de uitkomsten kunnen we concreet aangeven aan beleidsmakers en de politiek wat u als achterban vindt.

Wat vinden cliëntenraden?

De cliëntenraden van ziekenhuizen worden veelal te weinig betrokken bij dit vraagstuk. Terwijl zij van dichtbij de gevolgen van dit beleid ervaart. Het LSR ziet een dreigende verschraling van zorg op bepaalde gebieden in bepaalde regio’s. We ontvangen signalen die in die richting wijzen. Regelmatig horen wij hierover vanuit de dagelijkse praktijk van cliëntenraden. We lezen publicaties waarin op een bedreiging voor de kwaliteit van de zorg wordt gewezen. En we zien dat in de discussie economische motieven teveel de overhand krijgen. Daarom heeft het LSR begin 2012 een enquête gehouden onder cliëntenraden van ziekenhuizen die konden reageren op 7 stellingen over dit onderwerp.

De vragen en het percentage uitkomsten

--------------------------------------------------------------------------------------